** آشنایی با ازمونهای شخصیت[2]

سياهه شخصيت گلد برگ، 1999:  اين سياهه براساس الگوى پنج عاملي شخصيت طراحى شده است و پنج عامل پايداري هيجاني–نوروزگرايي، برونگردي–درونگردي، گشودگي به تجربه-ناگشودگي به تجربه، سازشيافتگي–تضاد وزري، وظيفه شناسي بالا-وظيفه شناسي پايين را اندازه گيري مي كند و شامل 50 سوال پنج گزينه اي ازعمدتا درست تا عمدتا نادرست است. اعتبار اين سياهه با روش ضريب آلفاي كرونباخ برابر با 84/0 و روايي اين سياهه از طريق همبستگي با چند پرسشنامه شخصيتي از جمله، 16 عاملي كتل برابر با 73/0 گزارش شده است. ضريب آلفاي كرونباخ در زيرمقياس هاي سازش يافتگي، برونگردي، وظيفه شناسي، پايداري هيجاني وگشودگي به تجربه درنمونه ايراني به ترتيب 60/0، 50/0، 70/0، 70/0 و 65/0 در مطالعه  قرباني، قراملكى و واتسون(2005) برروي گروهي از دانشجويان محاسبه شده است.

**آشنایی با آزمونهای ترس و اضطراب[2]

سياهه اضطراب حالت- صفت(STAI)؛ اسپیلبرگر، 1983: بخش صفت 20ماده دارد كه با استفاده از مقياس ليكرت با دامنه اي از  تقريبا هرگز (1)  تا هميشه(4) نمره گذاري مي شود. در مجموع نمره اي بين 20 تا 80 براي هر فرد ثبت مي گردد. پايايي اين ابزار توسط اسپيلبرگر و همكاران( به نقل از هیتچ و همکاران، 2001) براي دانشجويان در بخش صفت، 86/0گزارش شده است. در ايران اين ابزار توسط پناهي شهري(1372)، هنجاريابي شده و براي دانشجويان دختر پايايي 90/0به دست آمده است.

**آشنایی با آزمونهای خودکارآمدی[2]

پرسشنامه سبک زندگی مبتنی برخودکارآمدی وزن؛ کلارک و همکاران، 1991: این پرسشنامه دارای 20 گویه در خصوص خودکارآمدی رفتار خوردن است که در آن آزمودنی ها میزان اعتماد و اطمینان خود در کنترل و جلوگیری از رفتار خوردن را در موقعیتهای مختلف و وسوسه برانگیز بر اساس طیف لیکرتی 5 درجه ای( از عدم اعتماد و اطمینان تا بسیار مطمئن) بیان می کنند. همه گویه ها به طور مستقیم نمره گذاری می شوند و دامنه نمرات آن بین 0 تا 80 متغیر است. این پرسشنامه دارای 5 خرده مقیاس است که هر خرده مقیاس دارای 4 گویه است. بر این اساس یک نمره کلی و 4 نمره برای خرده مقیاس ها از این آزمون استحصال می شود. خرده مقیاس ها شامل هیجان های منفی( مانند خوردن در هنگام غمگینی، اضطراب، شکست و ناکامی)، دسترسی به مواد غذایی و خوراکی ها( موقعیتهایی که مواد غذایی به اسانی در دسترس هستند مانند مسافرت، دیدن و د راختیار داشتن مواد غذایی چرب و شیرین)، فشارهای اجتماعی(تشویق و ترغیب دیگران برای خوردن مثلا در مهمانی)، ناراحتی های جسمانی( مانند خوردن در مواقع درد،بیماری و خستگی) و فعالیتهای مثبت و سرگرم کننده( نظیر خوردن در هنگام مطالعه، تماشای تلویزیون وشادی). ضریب آلفای کرونباخ برای 5 خرده مقیاس و کل ازمون بین 70/0 تا 90/0 گزارش شده است. روایی آزمون نیز از طریق تحلیل عاملی تاییدی مدل 5 عاملی را مورد تایید قرار داده است. نرم ایرانی این پرسشنامه توسط نویدیان و همکاران(1388)تهیه شده است. انان ضریب باز ازمایی 91/0 را برای این پرسشنامه بدست آوردند. تحلیل عاملی نیز ساختار 5 عاملی را در نمونه ایرانی مورد تایید قرار داد. 

دستیابی در: www.jbs.ir

alinavidian@gmail.com 

**آشنایی با آزمونهای مهارتهای مقابلهای[2]

پرسشنامه مقابله با موقعیتهای تنیدگی زاCISS؛ اندلر و پارکر، 1990: این ازمون 48 سوالی با لیکرت 5 درجه ای از هرگز(1) تا خیلی زیاد(5) از میان سبکهای مساله مدار، هیجان مدار و اجتنابی، سبک غالب فرد را در برخورد با موقعیتهای تنیدگی زا مشخص می نماید. پایایی این پرسشنامه در پژوهش فراهانی و همکاران(1387) از 76/0 تا85/0 گزارش شده است.

**آشنایی با آزمونهای خلق و احساس[4]

پرسشنامه فشارزاهای دانشجوییSSQ؛ پولادی ری شهری، 1374: این پرسشنامه 54 سوال دارد با لیکرت چهار درجه ای( هرگز=0، به ندرت=1، گاهی اوقات= 2، اغلب اوقات=3)،  4 خرده مقیاس قشارزاهای مربوط به شرایط تحصیلی(15 سوال)، فشارزاهای مربوط به محیط آموزشی(15 سوال)، فشارزاهای مربوط به فارغ التحصیلی(12 سوال) و فشارزاهای مربوط به محیط خوابگاه( 12 سوال) را می سنجد. در پژوهش ری شهری ضرایب اعتبار کل با روش همسانی درونی 92/0 بدست آمده است.  

پرسشنامه تنیدگی دوران دانشجوییSLSI؛ گادزلا، 2001: این پرسشنامه 51 سوالی مبتنی بر مدل نظری موریس عوامل تنیدگی زای زندگی دانشجویی و واکنش آنان نسبت به این عوامل را می سنجد. مدل موریس 5 طبقه از عوامل تنیدگی زا( ناکامی ها،سوال7؛ تعارضات، 3 سوال؛ فشارها، 4 سوال؛تغییرات، 3 سوال؛ تنیدگی خود تحمیلی، 6 سوال) و 4 بخش(نوع) واکنش نسبت به تنیدگی(فیزیولوژیک، 14 سوال؛ هیجانی 4 سوال؛ رفتاری، 8 سوال؛ شناختی، 2 سوال)را می سنجد.نمرات در هر خرده مقیاس با هم جمع می شود. نمرات بالاتر به ترتیب نشان دهنده تنیدگی تحصیلی بیشتر و واکنش های بیشتر نسبت به تنیدگی است. میسرا و کاستلیو(2004) افای کرونباخ برای واکنش ها را 68/0 تا 85/0 و برای عوامل 63/0 تا 75/0 گزار ش گرده اند. در نمونه ایرانی نیز ضرایب آلفا برای عوامل از 68/0 تا 75/0 و برای واکنش ها از 71/0 تا 88/0 بدست امده است(فراهانی و همکاران، 1387).

اطلاعات بیشتر در: faramn37@yahoo.com   

** آشنایی با آزمونهای سنجش اختلالات روانی[4]

پرسشنامه سلامت روانی و جسمانی SF-36(V2)؛ ویر، 1996: این پرسشنامه 36 سوالی از طریق 8 مقیاس( کارکرد جسمانی، نقش جسمانی، درد بدنی، سلامت عمومی، سرزندگی، کارکرد اجتماعی، نقش هیجانی، و سلامت روانی)  سلامت روانی و جسمانی را می سنجد. خرده مقیاس های هشت گانه خود به دو مولفه کاهش می یابند. مولفه جسمانی شامل نقش، درد و کارکرد جسمانی و مولفه سلامت روانی شامل سلامت روانی، نقش هیجانی و کارکرد اجتماعی است. مدت زمان لازم بریا پاسخگویی  5 دقیقه است. الگوی اندازه گیری این آمزون سه سطح دارد: سوال ها، 8 مقیاس و 2 مولفه جسمانی(PCS) و خلاصه اجزای روانی(MCS). برای هر مقیاس باید نمره های سوالهای هر مقیاس با لیکرت( بسته به تعداد گزینه های هر سوال) کدگذاری و جمع شده و به طیفی از 100-0 تبدیل شود. سپس  بر اساس میانگین 50 و انحراف استاندارد 10 نمره استانداردt  برای فرد محاسبه می شود. ضریب پایایی این آزمون از80/0 تا85/0 در نمونه خارجی ذکر شده است. این پرسشنامه در نمونه ایرانی توسط فولادوند و همکاران(1388) رواسازی شده است و ضریب آلفای 93/0 برای سلامت روانی ، 86/0 برای سلامت جسمانی و 75/0 تا 85/0 برای خرده مقیاس ها ذکر شده است. روایی عاملی با تحللی عاملی اکتشافی نیز ساختار دو مولفه ای را تاید نمود. روایی افتراقی نیز از طریق همبستگی با مقیاس فشارزاهای دانشجویی 68/0- بدست آمد.

دسترسی در: www.jbs.ir

Kfooladvand@yahoo.com

پرسشنامه افسردگی بک: این پرسشنامه بسیار پرکاربرد و معروف توسط بک و همکارانش معرفی شد. همبستگی این ازمون با مقیاس درجه بندی روان پزشکی هامیلتون 73/0، مقیاس خودسنجی افسردگی زونگ 76/0 و مقیاس افسردگی MMPI_D 76/0 است. بررسی پایایی این ازمون نشان دهنده درجه همسانی بالای آن است. به این ترتیب که نمره هر وسال با نمره کل همبستگی بالایی داشته و همواره درجه بالایی از پایایی برای دو نیمه ازمون بدتس آمده است. پایایی باز آزمایی این ازمون در فواصل چند ساعت تا چهارماه از 48/0 تا 90/0 به دست امده است.

** آشنایی با آزمونهای سنجش اختلالات رفتاری[3]

فهرست رفتاری کودک، CBCL؛ آشنباخ، 2001: این فرم از مجموعه فرم های موازی آشنباخASEBA  بوده و مشکلات کودکان و نوجوانان را در 8 عامل اضطراب/ افسردگی، انزوا/ افسردگی، شکایتهای جسمانی، مشکلات اجتماعی، مشکلات تفکر، مشکلات توجه، نادیده گرفت قواعد و رفتار پرخاشگرانه ارزیابی می کند. دو عامل نادیده گرفتن قواعد و رفتار پرخاشگرانه عامل مرتبه دوم مشکلات برون سازی شده را تشکیل می دهند. سوالات مقیاس های این پرسشنامه به صورت سه گزینه ای کاملا(2)، معمولا(1) و اصلا(0) است. هنجار یابی نظام سنجشی مبتنی بر تجربه آشنباخ در ایران توسط مینایی(1384)صورت گرفته وضرایب همسانی درونی بین 73/0 تا 87/0 گزارش شده است. ضرایب بازآزمایی نیز بین 38/0 تا 97/0 بدست امده است.

فرم گزارش معلم TRF؛ آشنباخ، 2001:  این فرم از مجموعه فرم های موازی اشنباخ است و 112 سوال دارد و با طیف سه درجه ای(نادرست=0، تا حدی درست=1 و کاملا درست=2) توسط معلم یا سایر کارکنانی که در محیط آموزشگاه با کودک سرو کار دارند و با عملکرد او آشنا هستند تکمیل می شود و مواد ان تا حد بسیار زیادی شبیه مواد فهرست رفتاری کودک CBCL است. روایی و پایایی این ازمون توسط مینایی(1384) در جامعه ایرانی بررسی و مورد تایید قرار گرفته است.

**آشنایی با آزمونهای حمایت اجتماعی[4]

پرسشنامه سنجش خانواده؛ اپشتاین، بالدوین و بیشاپ: این مقیاس 60 سوالی بر اساس الگوی مک مستر ساخته شده است و خصوصیات ساختاری، شغلی و تعاملی خانواده را معین می کند. این مقیاس شامل 7 خرده مقیاس حل مشکل، نقش ها، پاسخگری عاطفی، در گیری عاطفی، کنترل رفتار، ارتباط و عملکرد کلی  می باشد. میلر و همکاران(...) آلفای 74/0 تا 92/0 را برای خرده مقیاس ها گزارش کرده اند.

** آشنایی با آزمونهای زناشویی[1]

پرسشنامه الگوهای ارتباطیCPQ؛ کریستینسن و هوی، 1990: این پرسشنامه از 33 سوال تشکیل یافته که در سه بخش دسته بندی شده اند: زمانی که در روابط شما مشکل ایجاد می شود (4سوال)، در خلال بحث از مشکلات ارتباطی(18 سوال) و بعد از بحث از مشکلات ارتباطی(13 سوال). آزمودنی بر اساس لیکرت 9 درجه ای از« غیر ممکن است»(1)  تا « خیلی ممکن است»(9) به سوالات پاسخ می دهد.به طور کلی این پرسشنامه بر 5 جنبه از الگوهای ارتباطی متمرکز است: ارتباط سازنده متقابل، نمره کلی ارتباط کناره گیری/توقع، مقیاس توقع مرد/ کناره گیری زن، مقیاس توقع زن/ کناره گیری مرد و مقیاس ارتباط اجتنابی متقابل. پایایی این پرسشنامه در مطالعات کریستینسن و هوی(1990) و هوی و همکاران(1993) از 44/0 تا8/0 برای خرده مقیاس ها بدست آمده است. نتایج مطالعات بدنمن و همکاران(1996) بر روی ازمودنی های آلمانی و سوییسی بین 74/0 تا78/0 گزارش شده است. آنان در بررسی روایی همزمان این پرسشنامه از پرسشنامه همسران(PFB) استفاده کردند. نتایج گویای آن بود که میان الگوی ارتباط سازنده متقابل و مهربانی و رافت در پرسشنامه همسران  در آزمودنی های آلمانی و سوییسی به ترتیب همبستگی 51/0 و 63/0 بدست  آمد. فاتحی زاده(1384) در بررسی پایایی این پرسشنامه ضرایب 51/0 تا 71/0 را برای خرده مقیاس های این پرسشنامه گزارش نموده است.

فرم کوتاه پرسش‌نامه رضایت زناشویی انریچ؛ سلیمانیان، 1373: پرسشنامه رضایت زناشویی دربرگیرنده زمینه هایی در روابط زوج هاست که می تواند مشکلات بالقوه زوج ها را توصیف کند و یا می تواند زمنینه های نیرومندی و تقویت انها را مشخص نماید. این ابزار همچنین میتواند به عنوان یک ابزار تشخیص برای زوجهایی که در جستجوی مشاوره زناشویی و به دنبال تقویت رابطه زناشویی شان هستند استفاده شود. فرم اصلی این پرسشنامه 115 سوال دارد. ضریب پایایی آزمون در مطالعه وی 92/0 بدست امده که ضریب بسیار مناسبی است. سلیمانیان(1373) در بررسی روایی و پایایی این آزمون با استفاده از همبستگی درونی سوالات آزمون با نمره 47 سوال را که دارای بیشترین همبستگی با نمره کل بودند را انتخاب و به عنوان فرم کوتاه پرسشنامه رضایت زناشویی ارائه نمود. ضریب پایایی ازمون در مطالعه وی 9/0 بدست آمد. سوالات پرسشنامه در لیکرت 5 درجه ای از کاملا موافق(5) تا کاملا مخالف(1) تنظیم گردیده است. 

 

** آشنایی با آزمونهای خودپنداره[2]

مقياس خودپنداره تحصيلي؛ دلاور، 1372: این مقیاس 40 جمله ای با لیکرت چهار درجه ای (كاملاً مخالفم، مخالفم، موافقم، كاملاً موافقم) میزان خودپنداره فرد را می سنجد. هر چه نمره آزمودني در اين مقياس بالاتر باشد وی از خودپنداره تحصيلي بالاتري برخوردار است. در اين مقياس، آزمودني ها از نظر سطح خودپنداره تحصيلي با توجه به نمرات بدست آمده به سه سطح تقسيم  می شوند؛ افراد با خودپنداره تحصيلي پايين( نمره 64 و كمتر) افراد با خودپنداره تحصيلي متوسط( نمره بين64 و 72 )، افراد با خودپنداره تحصيلي بالا ( نمره 72 و بيشتر).  اعتبار این مقیاس در پژوهش اصلی 78/0 گزارش شده است.