تبیین ساز و کار اثربخشی مصاحبه ی انگیزشی در رفتارهای سلامت بر اساس نظریه ی خود تعیین گری و ارزش سلامت در بیماری قلبی- عروقی (CHD)؛ یداله قاسمی پور؛ پایان نامه دکتری تخصصی روانشناسی سلامت، دانشگاه تهران؛  1390.

هدف پژوهش حاضر، بررسی ساز و کار اثربخشی مصاحبه ی انگیزشی بر عوامل خطر قلبی- عروقی بر اساس نظریه ی خودتعیین گری و ارزش سلامت بود. با استفاده از طرح شبه آزمایشی از نوع آمیخته بین آزمودنی و درون آزمودنی، از میان بیمارانی که بر روی عروق کرونر آنان جراحی باز قلب انجام شده بود، دو گروه آزمایش (80 = n) و کنترل (83 = n) انتخاب شدند. گروه آزمایش در جلسات مصاحبه ی انگیزشی شرکت کرده و گروه کنترل روند معمول بیمارستان را طی کردند. هر دو گروه، در مورد شش عامل خطر تغییرپذیر – پرفشاری خون، اختلال چربی خون، چاقی، دیابت، فعالیت بدنی پایین و مصرف سیگار- در دو نوبت پیش آزمون و پس آزمون مورد سنجش قرار گرفتند. هر دو گروه پرسشنامه ای را که شامل ارضای نیازهای بنیادی روانشناختی، ارزش سلامت، اضطراب و استرس و افسردگی بود، در دو نوبت پر کردند. نتایج پژوهش نشان داد مصاحبه ی انگیزشی نیازهای خودمختاری و ارتباط با دیگران را به صورت معنی داری ارضا می کند. از آنجا که افسردگی تفاوت معنی داری را در نیاز شایستگی ایجاد کرد، به نظر می رسد، نیاز شایستگی زیر تأثیر افسردگی باشد. هم چنین، یافته ها نشان داد که نیازها بر ارزش سلامت تأثیری ندارند و از طرفی ارزش سلامت تفاوت معنی داری را در کنترل عوامل خطر ایجاد نکرد. به نظر می رسد، ارزش سلامت بیماران بدون اینکه زیر تأثیر نیازهای بنیادی روانشناختی باشد، به وسیله ی بیماری قلبی- عروقی به عنوان عامل تهدیدکننده ی زندگی افزایش می یابد. مصاحبه ی انگیزشی توانست به طور مستقیم، نمایه ی توده ی بدنی بالا (اضافه وزن و چاقی) و پیاده روی روزانه (فعالیت بدنی) را زیر تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، ارضای نیازهای خودمختاری و ارتباط با دیگران، چربی خون تری گلیسیرید، چربی خون با چگالی بالا، قند خون (هموگلوبین گلکوزیله) و میزان فعالیت بدنی را کنترل کرد. به طور کلی، مصاحبه ی انگیزشی، به عنوان مداخله ی روانشناختی مؤثر در کنترل عوامل خطر قلبی- عروقی، از طریق ارضای نیازهای بنیادی مورد تأیید قرار گرفت.

کلید واژه ها: مصاحبه ی انگیزشی، بیماری کرونر قلب، عوامل خطر تغییرپذیر، نیازهای بنیادی روانشناختی، ارزش سلامت.