تاثیر مصاحبه‌ي انگیزشی بر بهبود شاخص‌های سلامت در افراد مبتلا به دیابت نوع دو؛ حميد پورشريفي؛ رساله دكتري روانشناسي سلامت؛ دانشگاه تهران؛ استاد راهنما: رضا زمانی؛ مهر ماه 1386.

به منظور بررسي اثربخشي مصاحبه‌ي انگيزشي گروهي و آموزش گروهي شناختي- رفتاري در تغيير رفتار افراد مبتلا به ديابت نوع دو، در زمينه‌ي كنترل قند خون، كاهش وزن، بهزيستي، كيفيت زندگي و مراقبت از خود، از ميان مراجعان انجمن ديابت ايران و انستيتو غدد و متابوليسم، 93 بيمار مبتلا به ديابت نوع دو انتخاب شدند. سنجش در سه مرحله انجام پذيرفت؛ خط پايه يا پيش‌آزمون، دو هفته بعد از آخرين جلسه‌ي مداخله، و 9 هفته بعد از آخرين جلسه‌ي مداخله. شركت‌كنندگان به طور تصادفي به گروه‌هاي مصاحبه‌ي انگيزشي (30 نفر)، آموزش گروهي‌ شناختي- رفتاري (26 نفر) و كنترل (37 نفر) اختصاص يافتند. ميان گروه‌هاي پژوهش از نظر ويژگي‌هاي خط پايه (سن، سابقه‌ي ديابت، جنسيت، آمادگي تغيير، الگوهاي شخصي و شاخص‌هاي پيامد) تفاوتي ديده نشد. براي هر كدام از مداخله‌ها، چهار جلسه‌ي گروهي به مدت 90 دقيقه توسط روانشناس واحدي برگزار شد. شاخص‌هاي پيامد عبارت بودند از HbA1c، و BMI ، بهزيستي و كيفيت زندگي، و مراقبت از خود.

نتايج نشان داد كه در گروه مصاحبه‌ي انگيزشي در مقايسه با گروه كنترل، ميانگين BMI، به طور معناداري پايين‌تر بود؛ همچنين ميانگين كيفيت زندگي و نيز ميانگين مراقبت از خود (در زمينه‌ي ورزش) به طور معناداري بالاتر بود. در مداخله‌ي آموزش گروهي شناختي- رفتاري در مقايسه با گروه كنترل، ميانگين BMI، به طور معناداري پايين‌تر بود؛ همچنين ميانگين بهزيستي، و نيز ميانگين مراقبت از خود (در زمينه‌ي رژيم غذايي به طور معناداري بالاتر بود. در نهايت، در مداخله‌ي مصاحبه‌ي انگيزشي گروهي، در مقايسه با آموزش گروهي شناختي- رفتاري، ميانگين HbA1c به طور معناداري پايين‌تر بود، و ميانگين مراقبت از خود (در زمينه‌ي رژيم غذايي)، به طور معناداري بالاتر بود.

بر اساس يافته‌هاي پژوهش به نظر مي‌رسد در بيماران ديابت نوع دو، مصاحبه‌ي انگيزشي به شكل گروهي آن مي‌تواند به عنوان مداخله‌اي موثر، شاخص توده‌ي بدن، كيفيت زندگي، و مراقبت ازخود (در زمينه‌ي ورزش) را بهبود بخشد، آموزش گروهي شناختي- رفتاري مي‌تواند به عنوان مداخله‌اي موثر، شاخص توده‌ي بدن، بهزيستي، شاخص كلي مراقبت از خود، و مراقبت از خود (در زمينه‌ي رژيم غذايي) را بهبود بخشد، و مداخله‌ي مصاحبه‌ي انگيزشي گروهي، بهتر از آموزش گروهي شناختي- رفتاري، مي‌تواند HbA1c و مراقبت ازخود (در زمينه‌ي رژيم غذايي) را بهبود بخشد.