** آشنایی با آزمونهای سنجش اختلالات روانی[3]
پرسش نامه فهرست تجدید نظر شده علائم روانی SCL.90.R؛ دروگاتیس، لیپمن و کووی، 1973 : اين آزمون شامل 90 سوال جهت ارزیابی علائم روانی است که بوسیله آزمودنی تكميل می شود و اولین بار در سال 1973 توسط دروگاتیس، لیپمن و کووی جهت نشان دادن جنبه های روانشناختی بیماران جسمی و روانی طرح ریزی گردید و سپس بر اساس تجارب بالینی و تجزیه و تحلیل های روانسنجی مورد تجدید نظر قرار گرفت و فرم نهایی آن تهیه گردید. 90ماده این آزمون ، 9 بعد مختلف شامل شکایت جسمانی، وسواس و اجبار، حساسیت در روابط بین فردی، افسردگی، اضطراب، پرخاشگری، ترس مرضی، افکار پارانوییدی و روان پریشی را ارزیابی می کنند. پاسخ ها در یک طیف لیکرت 5 درجه ای، شامل هیچ(0) بندرت(1)، تا حدی(2)، زیاد(3) و به شدت(4)، قرار دارند. دروگاتیس جهت سنجش پایایی ابعاد 9 گانه این آزمون از دو روش پایایی درونی و بازآزمایی استفاده کرده است. پایایی درونی برای 9 محور رضایت بخش و از 70/0 تا 90/0 متغیر بوده و ضریب بازآزمایی نیز بین 78/0تا 90/0بوده است. مطالعات انجام شده در ایران ضریب 80/0 و بالاتر را نشان داده است(بیانی و همکاران، 1386).
فرم کوتاه فهرست تجدید نظر شده علائم روانیSCL-25؛ نجاریان و داوودی، 1380:
این پرسشنامه فرم کوتاه شده SCL-90 می باشد و با هدف در دسترس قرار دادن فرمی کوتاه و معتبر برای سنجش اختلالات روانی با استفاده از سوالات SCL-90 ساخته شده است بدین صورت که محققان پرسشنامه اصلی را بر روی نمونه ای 801 نفری از دانشجویان دانشگاه چمران اهواز اجرا کردند. سپس سوالات با الگوی مولفه های اصلی و چرخش واریماکس تحلیل عاملی شد و سوالاتی که بار عاملی بالاتر از 785/0 داشتند از میان سوالات گزینش شدند. کل سوالات بعنوان یک عامل در نظر گرفته شد که در مجموع 50/4٪ از واریانس کل را تبیین می کرد. محاسبه همبستگی خرده مقیاس های آزمون 25 سوالی با 90 سوالی همبستگی 80/.0 تا 97/0 را برای کل نمونه نشان داد که نشان از روایی بالای نسخه 25 سوالی داشت. همسانی درونی نسخه 25 سوالی 97/0 برای زنان و 98/0 برای مردان بدست امد. ضرایب باز ازمایی نیز با فاصله 5 هفته در کل نمونه 78/0، زنان 77/0 و مردان 79/0 بدست آمد. روایی همگرا و واگرای نسخه جدید نیز از طریق اجرای همزمان با مقیاس افسردگی عمومی(ANQ) پرسشنامه افسردگی بک، مقیاس کمال گرایی اهواز( نجاریان و همکاران) و مقیاس سرسختی0 کیامرثی و همکاران، 1377) محاسبه شد. همبستگی بالای SCL-25 با اضطراب عمومی، افسردیگ و کمال گرایی نشان دهنده روایی همگرا و همبستگی منفی با مقیاس سرسختی نشان از روایی واگرای مقیاس جدید بود. نسخه 25 سوالی با لیکرتی مشابه SCL-90 ( هیچ(0) بندرت(1)، تا حدی(2)، زیاد(3) و به شدت(4)) هشت خرده مقیاس جسمانی سازی( 6 سوال)- وسواس و اجبار(3 سوال)- حساسیت بین فردی(3 سوال)- افسردگی(2 سوال)- اضطراب( 3 سوال)- هراس( 3 سوال)-پارانوئیا( 1 سوال)- روان گسسته گرایی(3 سوال) را می سنجد و دارای یک ماده اضافی(ماده18) نیز می باشد که نمره آن تنها در نمره کل محاسبه می شود.
سلام